SAU KHI TỐT NGHIỆP PHỔ THÔNG NÊN HỌC ĐẠI HỌC HAY ĐI LÀM?

Lưu ý quan trọng: bài viết này là đề cập đến dân Kiwis và dành cho dân Kiwis. Nó không chính xác hòan toàn với các bạn du học sinh.

Tuy nhiên nó rất thú vị vì thế các bạn cũng nên dành chút thời gian đọc, biết đâu rút ra được điều gì cho bản thân mình. Những gia đình đã định cư ở New Zealand, có con cái thì càng nên đọc.


"Tốt nghiệp phổ thông xong, đi làm luôn hay tiếp tục học Đại Học?"

Câu hỏi trên phải nói là siêu kinh điển, có thể bắt gặp ở mọi gia đình, mọi sắc tộc, mọi màu da, từ New Zealand đến cả Việt Nam.
Để trả lời câu hỏi trên, quả thật không dễ dàng chút nào. Và câu trả lời chung chung nhất chỉ có thể là: TÙY HOÀN CẢNH.


Theo một thống kê của Bộ Giáo Dục (xem tại đây ) thì những người có bằng Đại Học hay cao hơn (Bachelor's degree or higher) thì:
- Sẽ có thu nhập cao hơn những người có bằng Diploma hay Certificate 120%;
- Sẽ có thu nhập cao hơn những người không có bằng cấp gì cả 170%.

Đọc đến đây, chắc chắn nhiều bậc phụ huynh hay nhiều bạn trẻ sẽ nghĩ ngay: thế thì đi học Đại Học thôi, chần chờ gì nữa. Nhưng, đời luôn luôn luôn có chữ "Nhưng" này, có một số điều mà các bậc phụ huynh và các bạn trẻ cần cân nhắc trước khi quyết định dấn thân vào con đường Đại Học.


Đó là những gì?
Thứ nhất, những công việc yêu cầu University's degree thường không dễ kiếm.
Bởi vì ngày càng có nhiều người tốt nghiệp Đại Học, kể cả du học sinh. Và nhà tuyển dụng vì có quá nhiều sự chọn lựa nên họ chỉ lựa người-giỏi-nhất. Cái này tất nhiên rồi. Mình có tiền mình có quyền mà! Khi đi mua đồ ai cũng muốn lựa cái tốt nhất nhất mà mua.
Thứ hai, quyết định học Đại Học một cách nhanh chóng trước khi suy nghĩ kỹ càng về sở thích cũng như cơ hội nghề nghiệp sẽ khiến các bạn sau khi tốt nghiệp sẽ khó kiếm được việc làm đúng ý muốn.
Kiểu như học theo trào lưu, thấy người người, nhà nhà, các nơi quảng cáo loạn xạ lên là học ngành A trường B ra 90% có việc làm toàn các vị trí lãnh đạo  thế là đâm đầu vào học mà không biết ngành đó có phù hợp với bản thân mình hay không? Mà kiểu học này, ra trường điểm thấp lìu tìu, kiến thức lẹt đẹt thì sao kiếm được việc làm.
Thứ ba, theo một nghiên cứu của Universities UK (xem tại đây) thì trong 3 người tốt nghiệp Đại Học thì có 1 người có công việc không đúng với ngành học. Cái này mới nguy nè vì bình thường agents đâu quan tâm, bạn có việc là họ rống lên 90% có việc làm. Kiểu như bán vé số ở xứ Thiên Đàng cũng là một nghề vậy đó và không được xem là thất nghiệp.
Điều đó cho thấy, Đại Học không dành cho mọi người. Không phải kiểu như hô hào phổ cập Đại Học thậm chí là phổ cập Tiến Sĩ như xứ Thiên Đàng kia.
Ở đây cũng nhắc thêm một tý đó là tâm lý của người Việt, cho dù ở New Zealand hay ở Việt Nam, đểu muốn con cái mình là Bác Sỹ, Kỹ Sư, Luật Sư chứ không ai muốn con mình làm công nhân cả. Đó là sự thật !
Rất nhiều gia đình định cư ở nước ngoài (New Zealand, Mỹ, Úc, Anh) nhưng vẫn ép con cái theo học những ngành mà phụ huynh cho là "sang chảnh" để gia đình "nở mặt nở mày". Mình cũng từng biết một trường hợp, người rất thân và quen với bác, ở Việt Nam tốt nghiệp Bách Khoa và làm Kỹ Sư Cơ Khí; khi sang Perth theo vợ, anh ấy đi làm Chef cho một nhà hàng, lương cao, mua nhà mua xe. Nhưng Bố anh ấy lại giận, từ mặt và dọn về Melbourne sống chỉ vì lý do: nghề không cao sang!

Nhắc lại, Đại Học là không dành cho mọi người! 
Nếu nhà không có nhiều điều kiện, thì đi làm sẽ giúp gia đình giảm được gánh nặng tài chính. Như hiện tại, nghề Xây Dựng và Nông Nghiệp đang cực thiếu nhân lực. Nếu sau khi tốt nghiệp phổ thông, các bạn vừa học vừa làm thì sẽ có thu nhập rồi từ từ sẽ khá lên. Đi theo con đường này, các bạn sẽ không bị gánh nặng của Study Loan canh cánh vài chục năm sau này.
Bạn nào chưa hiểu về Study Loan thì đó là gói cho vay của chính phủ với sinh viên. Họ cho sin hviên vay đóng tiền học phí, tiền sinh hoạt phí. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên trả dần lại trong thời gian dài tính theo chục năm.

Thêm nữa, đi làm thì sẽ có cái lợi gì?
Một nghiên cứu của Scarlatti's Sweet Analytic (xem tại đây) cho thấy:
- Cho dù lương của người có bằng Đại Học cao hơn người có bằng nghề nhưng
- Tính tổng lại từ năm 19 tuổi đến 28 tuổi, người có bằng nghề sẽ có thu nhập cao hơn người có bằng Đại Học là $136,000
- Cho đến năm 34 tuổi, con số này vẫn là $80,000 cao hơn người có bằng Đại Học.
Vì sao lương cao hơn nhưng tính tổng thu nhập cộng dồn qua các năm lại thấp hơn?
Vì Đại Học mất 3-4 năm không đi làm, trong quãng thời gian đó, người có bằng nghề họ đã có thu nhập rồi.

Đó, vậy các bạn chọn học Đại Học hay học Nghề?
Các bạn muốn làm Thầy hay làm Thợ?

Các bạn muốn hàng này sơ mi trắng vét đen thắt khô mực đi xe đạp hay muốn mặc áo xanh công nhân làm chủ đất nước?
Một lời khuyên dành cho các bạn khi đứng giữa ngã 3 đường chọn lựa giữa học Đại Học và Đi Làm, đó là phải biết mình muốn làm gì khi tốt nghiệp. Nếu chưa rõ hay còn phân vân, thì đừng ngần ngại hãy ra đi làm một công việc nào đó tạm thời đi. Trong khi đi làm suy nghĩ cho thật kỹ mình muốn gì. Sau khi đã xác định rõ mình muốn gì, thì hãy bắt đầu kế hoạch học tập.
Đừng bao giờ lao vào một con đường nào đó mà các bạn chưa rõ nó ra sao, sau này sẽ làm gì. Chỉ thất bại mà thôi.
Cuối cùng, 3 đường links trên rất hữu ích. Các bạn nên dành thời gian đọc cho kỹ nhé.
Hy vọng các bạn sẽ chọn lựa đúng con đường của mình: làm Thầy hay làm Thợ!